Cookies Wij gebruiken cookies om de website optimaal te laten functioneren en om in te spelen op de informatiebehoefte van onze bezoekers. Door gebruik te maken van onze website stemt u in met het plaatsen van cookies. Lees meer hierover in onze privacy- en cookieverklaring.
Waar ben je naar op zoek?

Biggen spenen: zo creëer je de optimale omstandigheden

Weg bij moeder. Op eigen benen staan. Spenen is het moeilijkste moment in het leven van een big. Zorg dus voor een goede voorbereiding van de big en optimale speenomstandigheden. Daar pluk je snel de vruchten van. Lees onze tips en adviezen rondom stap 3 van het VIDA 6-stappenplan.

Nadat de biggen in het kraamhok vast voer hebben leren eten en verteren, is het tijd voor de volgende stap: het speenmoment. Om de big soepel door deze stressvolle fase heen te helpen, moeten de omstandigheden zo ideaal mogelijk zijn.  

In dit artikel behandelen we de volgende onderwerpen:

 

Wat zijn de normen voor speengewichten van biggen bij verschillende speenleeftijden?

Een goed speengewicht is een belangrijke voorwaarde voor een probleemloos speenmoment en voor de latere groeifase van de big. Maar wat is een goed speengewicht en hoe voorkom je te veel spreiding binnen tomen?

Normen voor speengewichten van biggen
Speenleeftijd Speengewicht/big Toomgewicht
21 dagen 5,5 - 6,0 kg ≥ 75 kg
28 dagen 7,0 - 8,0 kg ≥ 98 kg

Biggen die op 3 weken leeftijd gespeend worden, vragen meer aandacht dan later gespeende biggen:

  • De binnenkant van de darmen, het darmepitheel, is met een speenleeftijd van 28 dagen beter ontwikkeld en bevat langere darmvilli. Dat zijn de ‘vingers’ van de darmwand die het verteerde voer opnemen. Zo is de big beter in staat om vast voedsel te verteren.
  • Ook is de enzymproductie bij biggen van 28 dagen leeftijd al beter op gang, zodat ze het speenvoer makkelijker kunnen verteren.
  • Een derde voordeel van spenen op 28 dagen is het grotere percentage biggen in de toom dat vóór spenen al vast voer heeft opgenomen. Dat blijkt ook uit dit onderzoek van ons Nutritie Innovatie Centrum.

Behalve het speengewicht per big is de uniformiteit binnen een toom ook van groot belang. Als 13 biggen gemiddeld 7 kg wegen, maar de spreiding varieert van 4,5 tot 9 kg, dan krijgen de lichtste biggen het zwaar te verduren rondom spenen. Om te sturen op uniforme tomen met een goed speengewicht is maximale melkgift van de zeug van belang naast goed bijvoeren van de biggen.

Over biggen bijvoeren in de kraamstal hebben we het tijdens het BIG Moment van februari uitgebreid gehad. Lees hier hoe u de melkgift van de zeug stimuleert. Biggen lichter dan 5,5 kg kunt u beter nog iets langer bij een pleegzeug laten liggen om deze biggen een extra steuntje in de rug te geven.

Huisvesting en klimaat voor gespeende biggen: zo bereid je de biggenafdeling goed voor

En dan is het zo ver, de gespeende biggen gaan naar de biggenafdeling. Om de biggen direct een vliegende start mee te geven, zijn onder andere de volgende zaken van belang:

1

De biggenafdeling is schoon en droog

Week een vuile afdeling in met een inweekmiddel. Spuit daarna de biggenopfokafdeling goed schoon. Bij voorkeur ontsmet je de ruimte daarna met een ontsmettingsmiddel.

Let op: na het ontsmetten de afdeling altijd goed naspoelen én drogen. Zorg dat er geen waterrestjes in de voer- of waterbakken achterblijven.

2

Hou de tomen zo veel mogelijk bij elkaar

De overgang naar een andere afdeling is voor de biggen een grote stap. Door de tomen zo veel mogelijk bij elkaar te houden blijven de hokgenoten vertrouwd en ontstaan er minder rangordegevechten.

Bij tomen met veel spreiding in speengewicht is het raadzaam om per toom de lichtste biggen eruit te halen en die bij elkaar te zetten in een apart hok. Deze lichtere biggen voer je langer speenvoer en geef je extra warmte met een warmtelamp of een beschutte plek (onderkruip) in het hok. Plaats hierbij een extra bakje van hetzelfde type dat je ook in de kraamstal gebruikt, in het opfokhok en vul deze dagelijks meerdere keren met vers speenvoer om de voeropname te stimuleren.

3

Vang de biggen op in een warme afdeling met voer in de bakken

Zorg dat de biggenafdeling goed op temperatuur is als de biggen arriveren. Hanteer als vuistregel een ruimtetemperatuur van 30 °C. Bij een volledige roostervloer of stalen roosters mag dit iets hoger zijn, dan bij afdelingen met een gedeeltelijk dichte vloer of kunststof roosters. 

Afhankelijk van de verwarmingscapaciteit betekent dit, dat je ongeveer 12 uur voor binnenkomst van de biggen start met voorverwarmen. Is het buiten erg koud, start dan eerder, zodat het lekker behaaglijk is in de afdeling.

Zorg er ook altijd voor dat de biggen bij binnenkomst direct voer in de bakken aantreffen. Biggen zijn nieuwsgierige dieren. Als ze bij het verkennen van hun nieuwe verblijfplaats meteen weten waar het voer ligt, dan stimuleert dat een vlotte voeropname. Bovendien zijn de pas gespeende biggen gewend om elk uur bij hun moeder te drinken. Voorkom dus dat ze zonder voer zitten.

In deze vlog geeft VIDA-Biggenspecialist Jarne Vermeire enkele tips voor een vlot speenproces.

Jarne denkt met je mee over omstandigheden rondom spenen

Tips voor een vlot speenproces

Hoe verhoog je de voeropname rondom spenen?

De voeropname rondom spenen is vaak een heikel punt. Wat kan je doen om deze zo goed mogelijk op peil te houden?

Plaats een ronde eetbak in het hok

Als de biggen in hun nieuwe omgeving aankomen, is het van belang dat ze zich zo snel mogelijk thuis voelen en gaan eten. Plaats daarom in de eerste week na spenen naast de reguliere voerbakken een extra ronde bak in het hok. De biggen zijn gewend om tegelijkertijd met hun broertjes en zusjes te drinken bij hun moeder. En zien eten, doet eten. Een ronde eetbak stimuleert dit gedrag. Vul de ronde bakjes meerdere keren per dag met vers voer.

Bied verschillende voerstructuren aan

Het is een pre voor darmstimulatie om verschillende voerstructuren aan te bieden. Door VIDA Muesli naast VIDA Prestarter of VIDA-speenvoeders in een aparte voerbak aan te bieden, stimuleer je de darmontwikkeling. VIDA Muesli kan je vanaf de eerste week na geboorte tot één week na spenen voeren.

Creëer ruime vreetplekken en zorg altijd voor onbeperkt drinkwater

Ook bij de reguliere voerbakken is het van belang dat er voldoende, ruim toegankelijke vreetplekken zijn, zodat de biggen gezamenlijk kunnen eten. Naast voer is schoon en onbeperkt drinkwater een must om de voeropname te stimuleren. Biggen nemen in de eerste dagen na spenen meestal te weinig water op en dat heeft een negatieve invloed op de voeropname. Extra water verstrekken in de eerste dagen na spenen draagt dus bij aan een betere opstart.

Hoe voorkom je speendiarree bij biggen?

Speendiarree – of oedeemziekte – is een veel voorkomend probleem bij pas gespeende biggen. Speendiarree wordt veroorzaakt doordat ‘slechte’ bacteriën in de darm van de big (zoals E. Colibacteriën) het winnen van ‘goede’ bacteriën. Bij geboorte hebben biggen nog geen micro-organismen zoals bacteriën en gisten in de darm. De biggen bouwen gedurende hun jonge leven langzaam een gezonde darmflora – oftewel een optimaal evenwicht tussen veel goede en weinig slechte micro-organismen – op. Dit is belangrijk voor een goede weerstand tegen ziekten.

In onze VIDA speenvoeders focussen we ons helemaal op een gezonde darmontwikkeling. Een big met een goed ontwikkeld maagdarmstelsel, die weinig tot geen darmschade oploopt rondom stressmomenten zoals spenen, heeft hier de rest van zijn leven profijt van. De vertering en benutting van het voer is dan zijn gehele leven beter. De vertering en benutting van het voer is dan zijn gehele leven beter. Met een gezonde darmflora krijgen bijvoorbeeld E. Colibacteriën minder kans.

Tips om de darmgezondheid rondom spenen te bevorderen:

1

Start vijf dagen vóór spenen met het voeren van speenvoer. De big is hier na spenen dan al aan gewend.

2

Voer onbeperkt speenvoer en het liefst vier keer per dag een verse portie. Dit stimuleert de biggen om te gaan eten.

3

Verstrek schoon drinkwater.

Het klinkt als een open deur, maar check regelmatig de kwaliteit van het drinkwater. Spoel de waterleiding een keer goed door voordat de biggen in de biggenafdeling komen. Stilstaand water zorgt voor aanslag in de leidingen en kans op groei van ongewenste organismen.

Lees voor meer kennis over het voorkomen van speendiarree dit onderzoek van ons Nutritie Innovatie Centrum eens.

Wil je meer weten over het creëren van optimale speenomstandigheden op je bedrijf? Of ben je benieuwd naar onze speenvoeders? Neem contact op met de specialisten van ons VIDA-team voor meer informatie.

Laat hier uw gegevens achter indien u meer informatie wenst

Lees in ons privacy statement hoe ForFarmers omgaat met uw persoonsgegevens