Zoeken
For the Future of Farming
Ferm4FarmNutrix+ en VIDAMeer informatie over VIDABrijvoerCCM

17-07-2017

Hectolitergewicht als goede voorspeller voor de voedingswaarde?

Afbeelding: Artikel 4_Hectoliter gewicht_ Foto_Newsletter

Om de kwaliteit van granen te beoordelen wordt vaak het hectolitergewicht bepaald. Er wordt van uitgegaan dat hoe hoger dit hectolitergewicht is, des te hoger de kwaliteit (bijv. het zetmeelgehalte). Om deze relatie in kaart te brengen, zijn van honderden graanmonsters het hectolitergewicht en de voedingswaarde (zetmeel en eiwit) bepaald.

Het hectolitergewicht van een product is het gewicht van een hectoliter (100 liter) van dat product. Het hectolitergewicht wordt beïnvloed door o.a. het volume, de pakking, het ras, de groeiomstandigheden en het vochtgehalte van het product.

Vaak wordt gedacht dat een hoger hectolitergewicht ook automatisch betekent dat de energiewaarde van het graan hoger is. Om dit te verifiëren, zijn in 2017 van meer dan 200 monsters tarwe en gerst de voedingswaarde en het hectolitergewicht bepaald.

In grafiek 1 is te zien dat de variatie heel groot is en dat de relatie zeker niet op 1 op 1 is. Als je een lijn door de punten zou trekken, laat die weliswaar een licht stijgende tendens zien, maar de R2 is heel laag. Dit geeft aan dat de variatie rondom de lijn van zetmeel maar heel beperkt door het hectolitergewicht wordt verklaard. We kunnen dus concluderen dat de relatie tussen hectolitergewicht en zetmeel heel matig is en dat een hoger hectolitergewicht geen garantie is voor een hoger zetmeelgehalte.

Afbeelding: Artikel 4 Grafiek
Grafiek 1. Relatie hectolitergewicht (verticaal) en zetmeelgehalte (horizontaal) van tarwe

Toelichting bij de grafiek: een laag hectolitergewicht van bijvoorbeeld 68-69 kan een zetmeelgehalte van ongeveer 550 gram (laag) tot 590 gram (normaal) hebben. Andersom is een hoog hectolitergewicht geen garantie voor een hoog energieniveau: een hectolitergewicht van 75-77 kan meer dan 600 gram zetmeel opleveren, maar ook slechts 570-580 gram.
Vergelijkbare grafieken zijn te maken voor het eiwitgehalte. Hetzelfde geldt voor gerst.
Deze data bevestigen eerder onderzoek van o.a. DSM (2005).

Kortom, hectolitergewichten zijn alleen een eerste ruwe indicatie voor het opsporen van extremen. Heel lage hectolitergewichten zullen geen fantastische kwaliteit opleveren en heel hoge hectolitergewichten zullen nooit gepaard gaan met een zeer lage voedingswaarde. Maar in het hele gebied daartussen is er geen relatie tussen hectolitergewicht en voedingswaarde en is een hoger hectolitergewicht dus geen garantie voor een hogere kwaliteit.
Om een goede inschatting van de kwaliteit van granen te maken, is nader onderzoek, bijvoorbeeld met behulp van NIR (nabij infrarood spectroscopie), noodzakelijk.